Wladca Pierscieni / Tajne Forum Fantasy Witam Cie na Twoim Forum. Tak, to je odroznia od wielu innych. Zapytaj ktoregos z uzytkownikow jak tu jest. Tutaj kazdy sie liczy. Mysle, ze to juz tradycja tego forum - niezwykla atmosfera - ktora tworzycie Wy. I za to Wam dziekuje.
Posted: Sun Mar 02, 2003 1:15 pm Jaki wpływ na dzieła Tolkiena miały mity?
Jaki wpływ na dzieła mistrza miały staroangielskie i germańskie mity? - To pytanie zadaje sobie wielu fanów. Część z nich zarzuca Tolkienowi kopiowanie wątków i dublowanie innych. Inni uwarzają, że naprowadziły one jedynie myśli autora na baśniowe tematy. Ja skłaniam się do tej drugiej wersji. Jakkolwiek by nie było, Władca Pierścieni, Hobbit, czy też Silmarillion wpłynęły na życie nas wszystkich.
Jakie jest Twoje zdanie?
_________________ "- Miecz jest tylko nędzną manifestacją - nie daje siły. Ona leży wewnątrz nas..."
Zgadzam sie tu z Tobą. Tolkien czerpał bardzo dużo z mitów tworząc swój świat. Mity były dla niego wielką inspiracją, ale nie kopiował żadnych gotowych historii. Wszystko co napisał jest w pełni jego własnym dziełem.
Jeszcze małe sprostowanie: Tolkien korzytsał nie tylko z mitów staroangielskich i germańskich, ale także skandynawskich.
Poza tym jego inspiracją nie były tylko stare teksty, ale także kultura dawnych cywilizacji. Widzieliście kiedyś np. runy Wikingów? Ja miałem taką okazję w świątynu Vang (Stary, skanynawski kościoł, przywieziony do Polski. Obecnie stoi chyba w Karpaczu.) Na pierwszy rzut oka wyglądały dokładnie, jak runy krasnoludzkie.
Powiem więcej, to te same runy.
Wiem, bo gdy ładnych parę lat temu (ok 10) spotkałem się ze skandynawskimi runami (wraz z łacińskimi odpowiednikami) to od razu porównałem je z tymi z mapy Thorina w Hobbicie. I co się okazało ? Bez problemu można je przetłumaczyć, niestety nawet w polskim wydaniu wyjdzie nam angielski zapis. Polscy ani chyba żadni inni tłumacze nie wpadli na to, by runy przetłumaczyć, u nas byłoby tym trudniejsze ze względu na polskie znaki.
Co do mitów to najwyrazistsze do nich nawiązanie odnajduję w scenie śmierci Boromira i niezwykle symbolicznie pękniętym rogu. Bardzo podobną znajdziemy w Pieśni o Rolandzie (pęknięty róg też tam jest, a jakże !) do lektury której gorąco zachęcam. Zresztą obie postacie są charakterologicznie dosyć podobne.
_________________ ...bębny...bębny grają w głębinach...
Joined: 18 Feb 2003 Posts: 262 Location: Szara Przystań
Posted: Mon Mar 03, 2003 2:39 pm
Słyszałam ,że wogóle Tolkien wzorował sie na mitach ,ponieważ sam chciał takowy stworzyć. On po prostu chcial stworzyc dla Anglii legendę, baśń. Chciał żeby Anglia miała coś takiego jak szwecja. przecież to właśnie od szwedzkich legend z elfami wziął się elrond, Arwen i np. ja (no bo w końcu też jestem elfka :wink: ).
_________________ An si Tintalle Varda Oiolosseo ve fanyar maryat
Elentari ortane ar ilye tier undulave lumbule...
Ciekawe skąd się wziął pomysł na istarich - do których ja należę. (Dla mniej oczytanych przypominam, że istari, byli majarami, którzy przyjęli stałe powłoki i z polecenia głównych Valarów popłynęli do Śródziemia, by przeciwdziałać zakusom Saurona).
_________________ "- Miecz jest tylko nędzną manifestacją - nie daje siły. Ona leży wewnątrz nas..."
Joined: 21 Feb 2003 Posts: 1256 Location: Beleriand
Posted: Mon Mar 03, 2003 6:53 pm
Tolkien inspirował sie jezykami a zresztą był jezykoznawcą.
Ponoć pasjonowała go Kalevala .Może to stamtąd wział pomysł na władzce . Z tamtąd zaczerpnał także pomysł na język elfów.
W kalevali jest mit z krain skandynwskich , moze powiązany z Istarimi..
Brawo Nimrodel, chylę czoła przed Twoją znajomością Tolkiena !
Dla ścisłości tylko dodam, że Kelevala to fińska epopeja a osoba Gandalfa została zainspirowana postacią ze skandynawskiej kartki pocztowej a jego imię zaczerpnięte z "Voluspy" (był to karzeł w tym staroskandynawskim poemacie).
_________________ ...bębny...bębny grają w głębinach...
Jest na północy kilkumilionowy naród, który wtłoczony pomiędzy olbrzymią, ongiś carsko-zaborczą Rosję i dawniej wojowniczą krainę szwedzkich Wikingów oraz sławnych ze swych zdobywczych wojen królów z dynastii Waza - potrafił obronić się i ostać.
Narodem tym jest mała. bo licząca niecałe cztery miliony mieszkańców Finlandia, a siłą, która umożliwiła jej obronić się i przetrwać, była zawzięta, iście chłopska miłość i przywiązanie do swej nieurodzajnej i kamienistej, ale własnej ziemi.
Symbolem tej miłości jest dla każdego Fina kult dla "Kalevali" - rodzimej, naprawdę ludowej i naprawdę narodowej epopei, pięknej i dzikiej jak przyroda Finlandii, kraju o tysiącu jezior, strumieni i wodospadów.
A było to tak.
Gdzieś w ósmym wieku naszej ery przybył z Azji koczowniczy jeszcze wówczas lud Ugro-Finów, którego resztki, oprócz utworzenia dwóch samodzielnych państw: Finlandii i Węgier, pozostały jako najstarsza rdzenna ludność Estończyków, Wotjaków, Mordwinów i Czeremiszów na lesistych obszarach północnej i wschodniej Rosji.
W Finlandii, bo to nas tu przede wszystkim interesuje, Finowie natrafili na innych koczowników, bardziej od nich prymitywnych, a wzrostem niewiele większych od czarnych afrykańskich Pigmejów. Byli to Lapończycy, którzy do dziś dnia na najdalszej północy Półwyspu Skandynawskiego, w liczbie zaledwie kilkudziesięciu tysięcy, koczują nadal, zajmują się rybołóstwem, myślistwem, a przede wszystkim hodowlą nieprzeliczonych stad na wpół dzikich reniferów.
Finowie, bardziej rośli i stający na znacznie wyższym szczeblu kulturowym, wyparli Lapończyków na północne, nieurodzajne tundry "Pohjoli", a sami osiedlili się, już jako lud rolniczy, na ich miejscu, w piaszczystej i kamienistej, ale mimo wszystko zdatnej do uprawy zbóż "Kalevali".
W omawianej tu epopei symbolem tego zwycięstwa wyższej kultury jest czarodziejski młynek "Sampo" ukuty przez "wiekowiecznego" kowala Ilmarinena, oraz - równie czarodziejska - "kantela", prymitywna cytra, na której grając brat Ilmarinena, wiekowieczny pieśniarz Vejnemejnen, wielbi swą ukochaną ojczyznę.
Ale niedługo cieszyli się zwycięscy Finowie niepodległym bytem, w którym mogli, jak opiewa "Kalevala", zużywać swoje młode siły do pokojowej walki z groźną i skąpą przyrodą.
Wkrótce zwycięzcy nad Lapończykami muszą z kolei sami się bronić, a nawet na wiele wieków utracić swoją niepodległość.
W 1581 roku na krótki okres czasu Finlandia wywalcza sobie pozycję autonomicznego księstwa, związanego jednak ściśle z koroną szwedzką.
Ale już w XVIII wieku wraca pod panowanie szwedzkie, a w roku 1809, w okresie kiedy cesarz Napoleon i car Aleksander dzielili panowanie nad Europą pomiędzy siebie, Finlandia przechodzi do Rosji, początkowo z obiecaną, szeroką autonomią, którą jednak carowie, podobnie jak i w polskim Królestwie Kongresowym, stopniowo coraz bardziej ograniczali. Walka Finlandii o wolność była jeszcze utrudniona przez to, że tak zwane warstwy "wyższe", oświecone i posiadające, składały się tam przez długie wieki ze Szwedów lub mówiących po szwedzku wynarodowionych Finów.
Do dziś dnia dziesięć procent ludności Finlandii, podaje za swój język ojczysty język szwedzki. Rodzimy język fiński, którym mówi pozostałych dziewięćdziesiąt procent ludności, zostaje w roku 1883 ze szwedzkim językiem zaledwie równouprawniony.
Dopiero po uzyskaniu niepodległości Finlandii, po Rewolucji Październikowej w 1917 roku język fiński staje się językiem państwowym Republiki.
Toteż rzeczą zrozumiałą jest, że "Kalevala" jako ludowa epopeja, napisana w tym właśnie przez wieki pogardzanym, chłopskim języku, a nie w szwedzkim - pańskim, czy rosyjskim - urzędowym, stała się dla Finów najbardziej poczytną książką i najskuteczniejszą bronią w walce o odzyskanie własnej kultury narodowej.
Główną zasługę przy uratowaniu tego tego bezcennego zabytku przeszłości położył pastor Elias L?śnnrot (1802-1884), który idąc śladami Homera, pozbierał i połączył w jedną wspaniałą całość szerego pieśni śpiewanych po wsiach fińskich przez wędrownych śpiewaków i recytatorów.
Pieśni te pochodzą z różnych epok i składają się z różnych wątków. Są między nimi odwieczne, pogańskie runy, opiewające zwycięstwo człowieka nad wrogimi siłami przyrody, usymbolizowanymi w postaci mitologicznych bóstw. Są rycerskie opowieści o bitwach toczonych przez zwycięskich rolników z "Kalevali" z wypieranymi przez nich, lapońskimi koczownikami z "Pohjoli". Są wreszcie późniejsze, średniowieczne naleciałości, z okresu kiedy, obecnie luterańska, Finlandia była jeszcze katolicka i czciła Matkę Boską i świętych. Tak na przykład w zakończeniu widzimy, jak "wiekowieczni" bohaterzy minionych czasów i czarodziejscy pieśniarze musieli na długie wieki odejść w cień przed betlejemską gwiazdą, zanim wskrzesiła ich znowu z martwych miłość fińskiego ludu.
Pastor Elias L?śnnrot zebrał te wszystkie luźne wątki w pięćdziesiąt run składających się w fińskim oryginale z przeszło 23 tysięcy wierszy, powiązał je ze sobą, czasem nawet uzupełnił i stworzył w ten sposób epos, który stał się klejnotem nie tylko fińskiej, ale i powszechnej literatury.
Fińskie Towarzystwo Literackie, o dziwnie brzmiącej dla naszego ucha nazwie "Suomalainen Kirjallisuuden Seura", wydało zbiór pieśni L?śnnrota pierwszy raz w 1835 roku, a następnie w ostatecznie uzupełnionej redakcji w 1849 roku.
Od tego czasu "Kalevala" jest czczona przez cały naród fiński jako największa świętość narodowa - dzień 28 lutego jest specjalnie poświęcony obchodom na jej cześć, a liczne pomniki po parkach miejskich i malowidła w gmachach publicznych przypominają fińskiemu narodowi o jego "wiekowiecznych" bohaterach.
Każdy Fin zna i kocha swą "Kalevalę", a znawcy szczycą się tym, że nie jest ona krwawa i drapieżna jak niemieckie Nibelungi czy też mistyczna i nierealna jak staroceltyckie epopeje Francuzów i Anglików, ale po chłopsku "jędrna i realistyczna", a równocześnie pełna poezji, ludzka i tak pokojowa jak przywiązanie Finów do ich umiłowanej ponad wszystko ojczyzny.
Ponad to szukalem tlumacznia tekstu na polski - nei znalazlem, ale znalazlem info, iz tlumaczenia byly (http://www.finlit.fi/kalevala/kaannokseteng.htm - Polish 1958, 1974)
ale coz... daje linki:
Kalevala po Fińsku Kalevala po Angielsku
No coz - jak ktos znajdzie polski to poprosze zamiscic
Oto i Kalevala po polsku http://www.albedo.art.pl/...y/Kalevala.html
Choć patrząc na jej objętość po angielsku, nie jestem pewien, czy tu jest cała, no ale więcej nie znalazłem.
Jeszcze tak a'propos, to dodam, że Tolkien nauczył się języka fińskiego, żeby lepiej poznać jej treśc.
Ja natomiast chylę czoło przed wami wszystkimi, ponieważ mimo iż interesuję się materią Tolkienowską od ładnych kilku lat, sporo się dzisiaj dowiedziałem. Kirdanowi, natomist chcę podziękować za link - napewno skorzystam!
_________________ "- Miecz jest tylko nędzną manifestacją - nie daje siły. Ona leży wewnątrz nas..."
Joined: 21 Feb 2003 Posts: 1256 Location: Beleriand
Posted: Wed Mar 05, 2003 2:22 pm
Tolkien był rownież katolikiem i z szacunkiem odnosił sie do Boga.
W książce mozna odnalesc jak bohaerowie zwracają sie do bogów sródziemia o pomoc.Tolkien przelał do niej szacunek względem do Valarów któzy odgrywali tam role wszechmocnych (żeby sie nie powtrzórzyc)
Tak jeszcze propos Kalevali... Dziś udało mi się pożyczyć całość po polsku (624 strony samego eposu+dodatki). Przy odrobinie wolnego czasu mam zamiar się za to zabrać. Jeśli będą chętni, to mogę dla nich zeskanować i wysyłać jakiś fragmencik).
Ostatnio znalazłem takie ogłoszenie. Mieszkańców warszawy może to zainteresuje:
Kaleva - spektakl
9 marca o godzinie 20.00 w NOKu (Natolińskim Ośrodku Kultury) odbędzie się spektakl pod tytułem "Kaleva". Młodzi aktorzy z towarzyszeniem muzyków wykonują tradycyjne pieśni estońskie, fińskie i ukraińskie, opowiadając o przygodach mądrego starca Vaino, młodego pyszałka Jouko, jego siostry Aino i czarodziejskiego młynka Sampo.
Pomysłodawcami przedstawienia są: scenograf i reżyser, twórca wielu spektakli autorskich - Darek Kunowski oraz muzyk - Janusz Prusinowski.
Niezależna Grupa Darka Kunowskiego powstała w ramach realizacji projektu teatralnego Kalevala opartego na motywach słynnego fińskiego eposu. Zespół tworzą młodzi ludzie zafascynowani tradycyjną kulturą (w obszarze tańca i pieśni) zarówno polską jak i innych krajów. Najnowszym dziełem grupy jest spektakl inspirowany Kalevalą pt. Sampo.
Początek Silmarillionu dziwnie kojarzył mi się z babilońskimi i egipskimi wyobrażeniami o powstaniu świata... (dodam, że na nich wzorowany jest biblijne stworzenie).
_________________ "- Miecz jest tylko nędzną manifestacją - nie daje siły. Ona leży wewnątrz nas..."
No niby, że monoteistyczna, ale nawet w szkole uczą, że wzrorowała się na starszych religiach. Zresztą zainteresowany tym faktem przyjrzałem się wskazanym obrządkom i podobieństwa są faktycznie zauważalne.
_________________ "- Miecz jest tylko nędzną manifestacją - nie daje siły. Ona leży wewnątrz nas..."
You cannot post new topics in this forum You cannot reply to topics in this forum You cannot edit your posts in this forum You cannot delete your posts in this forum You cannot vote in polls in this forum You can attach files in this forum You can download files in this forum
FAQ
Search
Memberlist
Usergroups
Statistics
Register
Log in
Album
